Pierwsza wizyta dziecka u ortopedy odbywa się w pierwszych tygodniach życia i powodowana jest diagnostyką w zakresie dysplazji stawu biodrowego.

Zazwyczaj lekarz ortopeda zaprasza także na wizytę kontrolną po rozpoczęciu chodzenia. Czy są inne momenty, w których warto udać się do ortopedy? Poniżej najważniejsze momenty rozwoju dziecka, w których można wychwycić nieprawidłowości.

Przedszkolak – kontrola ustawienia stawów kolanowych, wady stóp

Początkowo po urodzeniu kolanka dziecka skierowane są do zewnątrz w tak zwanym ustawieniu szpotawym (kształt przypominający literę O). Wraz z obciążaniem kończyn podczas chodzenia kolanka dziecka zaczynają kierować się do środka (kształt przypominający literę X). Jest to tak zwane ustawienie koślawe fizjologiczne. Ustawienie koślawe jest największe pomiędzy 2. a 4. rokiem życia i nie należy się nim przejmować. Jednak prawidłowe, neutralne ustawienie stawów kolanowych powinno wystąpić do 7. roku życia. Innym problemem mogącym zwrócić uwagę rodziców w okresie przedszkolnym są wady stóp. Stopa pod wpływem obciążenia podczas chodu kształtuje swój ostateczny wygląd i jest szczególnie podatna w tym okresie na rozwój wad (płaskostopie, stopy koślawe). W przypadku stwierdzenia wady lekarz w porozumieniu z fizjoterapeutą przeanalizuje wadę i zastosuje odpowiednie ćwiczenia oraz wkładki ortopedyczne. Badanie ortopedyczne przeprowadzone w 4. roku życia pozwala odpowiednio wcześnie wychwycić rozwijające się nieprawidłowości w tym zakresie.

Badanie przeprowadzone w 4. roku życia pozwala ocenić rozwój stóp oraz stawów kolanowych, który w tym okresie jest bardzo intensywny.


Rozpoczęcie nauki w szkole – obserwowanie rozwoju dziecka i zapobieganie wadom postawy

Przełomowy moment, szczególnie istotny dla rozwoju dziecka to początek szkoły (6-7 lat). W tym okresie warto ocenić gotowość
dziecka do podjęcia nauki oraz czy może brać udział we wszystkich ćwiczeniach na lekcjach wychowania fizycznego i dodatkowych zajęciach sportowych. Dziecko przyjmuje postawę siedzącą przez dużą część dnia. Nieodpowiednie nawyki nabrane w tym wieku podczas siedzenia w szkolnej ławce czy noszenia tornistra, będą skutkowały rozwojem nowych lub nasileniem istniejących wad postawy, dlatego tak istotne jest uważne obserwowanie rozwoju. 

Przełomowy moment dla rozwoju dziecka to początek szkoły, w 6-7 roku życia. Nieodpowiednie nawyki nabrane podczas siedzenia w szkolnej ławce będą skutkowały wadami postawy.

Dorastanie – zapobieganie wadom postawy w okresie intensywnego wzrostu

W Polsce przyspieszenie tempa wzrastania (tzw. skok pokwitaniowy wzrostu) następuje na ogół około 11-12 roku życia u dziewczynek, a u chłopców 2 lata później, w okolicach 13-14 roku życia. Wzrost w tym okresie przyczynia się nawet do 15% ostatecznej wysokości ciała, dlatego tak istotne jest by ten proces przebiegał prawidłowo. Jednym z zagrożeń, które występują podczas intensywnego wzrostu są wady postawy takie jak skolioza – wielopłaszczyznowe skrzywienie kręgosłupa. W związku z tym jest zalecane badanie postawy u dzieci w tym właśnie przedziale wiekowym. Odpowiednio wcześnie rozpoznane wady postawy, również skoliozę można z powodzeniem w większości przypadków leczyć metodami nieoperacyjnymi.
Innymi schorzeniami, które występują w tym okresie u dzieci i młodzieży są jałowe martwice kości (guzowatości kości piszczelowej, II kości śródstopia czy kości piętowej). Jałowe martwice kości są niejednokrotnie związane z intensywną aktywnością sportową i sumującymi się mikrourazami. Nierozpoznane i nieleczone mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Badanie postawy u dzieci jest zalecane w przedziale wiekowym, w którym dochodzi do najbardziej intensywnego wzrastania – u dziewczynek w 11.-12., a u chłopców w 13.-14. roku życia.

Dzięki badaniom okresowym jesteśmy w stanie odpowiednio wcześnie wykryć wady rozwojowe narządu ruchu. Możemy podjąć odpowiednio wczesną interwencję ortopedyczną lub fizjoterapeutyczną i niejednokrotnie uniknąć inwazyjnych metod leczenia. Odpowiednio wczesne wykrycie choroby i zastosowanie adekwatnego leczenia pozwalają na zmniejszenie nasilenia objawów oraz szybszy powrót pacjenta do zdrowia.

Informacja dla czytelnika

Artykuł dostępny jest jedynie w celu ogólnoinformacyjnym. Żadnej z informacji nie należy traktować jako porady lekarskiej czy konsultacji medycznej. Zabronione jest wykorzystywanie opublikowanych informacji w celu samodzielnej diagnozy jakiegokolwiek schorzenia. Wszelkie prawa do elementów tekstowych i graficznych, układu stron oraz innych elementów artykułu są zastrzeżone.